Þjóðernishreinsun og þjóðarmorð í Palestínu

Ísrael hefur framið þjóðarmorð á Gaza, samkvæmt niðurstöðu Sameinuðu þjóðanna

Ísrael hefur framið þjóðarmorð gegn Palestínumönnum á Gazaströndinni, að því er fram kemur í nýrri skýrslu [16. sept. 2025] frá óháðri alþjóðlegri rannsóknarnefnd Sameinuðu þjóðanna um hernumdu palestínsku svæðin, þar á meðal Austur-Jerúsalem, og Ísrael í dag. Rannsóknarnefndin hvetur Ísrael og öll ríki til að uppfylla lagalegar skyldur sínar samkvæmt alþjóðalögum til að binda enda á þjóðarmorðin og refsa þeim sem bera ábyrgð á þeim.

Nefndin hefur rannsakað atburðina frá og með 7. október 2023 undanfarin tvö ár og komist að þeirri niðurstöðu að ísraelsk yfirvöld og ísraelskar öryggissveitir hafi framið fjögur af fimm þjóðarmorðsverkum sem skilgreind eru í Samningi frá 1948 um varnir gegn og refsingu fyrir þjóðarmorð, þ.e. að drepa, valda alvarlegum líkams- eða andlegum skaða, að beita vísvitandi lífsskilyrðum sem ætlað er að valda eyðileggingu Palestínumanna að hluta eða í heild og að beita aðgerðum sem ætlaðar eru til að koma í veg fyrir fæðingar.

Skýrar yfirlýsingar sem og hegðunarmynstur ísraelskra yfirvalda og öryggissveita þeirra benda til ásetnings um þjóðarmorð á Palestínumönnum á Gazaströndinni

Skýrar yfirlýsingar frá ísraelskum borgaralegum og hernaðarlegum yfirvöldum og hegðunarmynstur ísraelsku öryggissveitanna benda til þess að þjóðarmorðsverkin hafi verið framin með það í huga að eyða, að hluta eða í heild, Palestínumönnum á Gazaströndinni sem hóp.

„Nefndin kemst að þeirri niðurstöðu að Ísrael beri ábyrgð á þjóðarmorðunum í Gaza,“ sagði Navi Pillay, formaður nefndarinnar.

„Það er ljóst að það er ætlunin að eyða Palestínumönnum í Gaza með aðgerðum sem uppfylla skilyrðin sem fram koma í þjóðarmorðssamningnum.“

„Ábyrgð þessara grimmdarverkja liggur hjá ísraelskum yfirvöldum í hæstu lögum sem hafa skipulagt þjóðarmorðsherferð í næstum tvö ár núna með þeim sérstaka ásetningi að útrýma palestínskum hópi á Gaza,“ sagði Pillay.

„Nefndin kemst einnig að þeirri niðurstöðu að Ísrael hafi ekki komið í veg fyrir og refsað fyrir þjóðarmorð, með því að hafa ekki rannsakað þjóðarmorð og sótt meinta gerendur til saka.“

Skýrslan byggir á öllum fyrri rannsóknum nefndarinnar, sem og staðreyndum og lagalegum niðurstöðum í tengslum við árásir ísraelskra hermanna á Gaza, og hegðun og yfirlýsingum ísraelskra yfirvalda frá 7. október 2023 til 31. júlí 2025. Niðurstöður nefndarinnar byggjast á ítarlegri rannsókn á undirliggjandi þjóðarmorðsverkum (actus reus) og þjóðarmorðsásetningi (dolus specialis).

Við staðfestingu á þjóðarmorðsverkum skoðaði nefndin hernaðaraðgerðir Ísraelsmanna á Gaza, þar á meðal að drepa og alvarlega skaða fordæmalausan fjölda Palestínumanna; setja á algjört umsátur, þar á meðal að hindra mannúðaraðstoð sem leiddi til hungursneyðar; kerfisbundið eyðileggja heilbrigðis- og menntakerfi á Gaza; að fremja kerfisbundið kynferðislegt og kynbundið ofbeldi; að beina sjónum sínum að börnum; að framkvæma kerfisbundnar og útbreiddar árásir á trúarlegar og menningarlegar minningarstaði; og að hunsa fyrirmæli Alþjóðadómstólsins.

Þegar nefndin staðfesti þjóðarmorðsásetning beitti hún „einu skynsamlegu ályktuninni“ sem Alþjóðadómstóllinn setti fram í málinu Bosníu gegn Serbíu. Nefndin greindi yfirlýsingar ísraelskra yfirvalda og komst að þeirri niðurstöðu að þessar yfirlýsingar væru bein sönnun fyrir þjóðarmorðsásetningi. Nefndin greindi einnig hegðunarmynstur ísraelskra yfirvalda og ísraelskra öryggissveita á Gaza, þar á meðal að beita hungri og ómannúðlegum lífsskilyrðum fyrir Palestínumenn á Gaza, og komst að þeirri niðurstöðu að þjóðarmorðsásetningur væri eina skynsamlega ályktunin sem hægt væri að draga af eðli aðgerða þeirra.

„Ísrael hefur hunsað gróflega fyrirmæli um bráðabirgðaaðgerðir frá Alþjóðadómstólnum og viðvaranir frá aðildarríkjum, skrifstofum Sameinuðu þjóðanna, mannréttindasamtökum og borgaralegum samtökum og haldið áfram stefnu sinni um eyðileggingu Palestínumanna á Gaza,“ sagði Pillay.

„Nefndin kemst að þeirri niðurstöðu að ísraelsk yfirvöld hafi ekki haft í hyggju að breyta aðgerðum sínum. Þvert á móti hafa ísraelsk yfirvöld haldið áfram með þjóðarmorðsherferð sína á Gaza í næstum tvö ár. Ísrael verður að binda enda á þjóðarmorðin á Gaza tafarlaust og fara að fullu eftir fyrirmælum Alþjóðadómstólsins um bráðabirgðaráðstafanir,“ bætti hún við.

Aðgerðir ísraelskra stjórnmálamanna og herforingja eru raktar til Ísraelsríkis. Nefndin komst því að þeirri niðurstöðu að Ísraelsríki beri ábyrgð á því að ekki hafi tekist að koma í veg fyrir þjóðarmorð, að þjóðarmorð hafi verið framið og að þeim sem fremdu þjóðarmorð gegn Palestínumönnum á Gazaströndinni hafi ekki verið refsað.

Nefndin komst einnig að þeirri niðurstöðu að Isaac Herzog, forseti Ísraels, Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra og Yoav Gallant, þáverandi varnarmálaráðherra, hafi hvatt til þjóðarmorðs og að ísraelsk yfirvöld hafi ekki gripið til aðgerða gegn þeim til að refsa þessari hvatningu. Nefndin hefur ekki metið að fullu yfirlýsingar annarra ísraelskra stjórnmálamanna og herforingja og telur að þeir ættu einnig að vera metnir til að ákvarða hvort þær feli í sér hvatningu til þjóðarmorðs.

Framkvæmdastjórnin hvetur Ísraelsstjórn til að uppfylla tafarlaust alþjóðlegar lagalegar skuldbindingar sínar, þar á meðal að binda enda á þjóðarmorðin á Gazaströndinni og framfylgja að fullu bráðabirgðaúrskurðum Alþjóðadómstólsins.

Ísrael verður að hætta hungursneyðarstefnu sinni, aflétta umsátrinu og auðvelda og tryggja óhindraðan aðgang að mannúðaraðstoð í stórum stíl og óhindraðan aðgang allra starfsmanna Sameinuðu þjóðanna, þar á meðal UNRWA og OHCHR alþjóðlegra starfsmanna, og allra viðurkenndra alþjóðlegra mannúðarstofnana sem veita og samhæfa aðstoð. Framkvæmdastjórnin hvetur Ísrael til að hætta tafarlaust starfsemi Gaza Humanitarian Foundation.

Framkvæmdastjórnin mælti með því að aðildarríkin hætti flutningi vopna og annars búnaðar sem kann að vera notaður til að fremja þjóðarmorð til Ísraels; tryggðu að einstaklingar og fyrirtæki á yfirráðasvæðum þeirra og innan lögsögu þeirra taki ekki þátt í að aðstoða við þjóðarmorð eða hvetja til þjóðarmorðs; og grípi til aðgerða til að tryggja ábyrgð með rannsóknum og lagalegum málsmeðferðum gegn einstaklingum eða fyrirtækjum sem taka þátt í þjóðarmorðunum beint eða óbeint.

„Alþjóðasamfélagið getur ekki þagað um þjóðarmorðsherferð Ísraels gegn palestínsku þjóðinni á Gaza. Þegar skýr merki og sannanir um þjóðarmorð koma í ljós, jafngildir aðgerðaleysi til að stöðva það samsekt,“ sagði Pillay.

„Hver ​​dagur aðgerðaleysis kostar mannslíf og rýrir trúverðugleika alþjóðasamfélagsins. Öll ríki eru lagalega skyldug til að nota allar þær leiðir sem þeim eru tiltækar til að stöðva þjóðarmorðin á Gaza,“ bætti hún við.

Ofangreindur texti, í lauslegri þýðingu, er innihald fréttatilkynningar Sameinuðu þjóðanna um skýrsluna.

---

Lögfræðileg greining á framferði Ísraels í Gaza samkvæmt Samningi um varnir gegn og refsingu fyrir þjóðarmorð

Heimild:

• Skýrsla SÞ um þjóðarmorðið.
• Fréttatilkynning SÞ um skýrsluna.

---

Frekari staðfestingar af hálfu fræðimanna o.fl. um að þjóðarmorð eigi sér stað á Gaza.