Dauðsföll Ísraela og Palestínumanna

Heildartölur dauðsfalla frá 1948 til 2025

Palestínska hagstofan (Palestinian Central Bureau of Statistics) hefur tekið saman heildartölur dauðsfalla Palestínumanna (bæði innan og utan Palestínu) frá 1948 til 8. maí 2025 og birti þær í sérstakri samantekt þann 12. maí 2025 ásamt fleiri tölfræðiupplýsingum.[1] [2]

Fjöldi Palestínumanna sem hafa verið myrtir frá Nakba 1948 til 2025 eru samkvæmt hagstofunni fleiri en 154.000.

• Af þeim hafa 64.500 Palestínumenn verið myrtir frá 29. september 2000 til 8. maí 2025.
• Af þeim hafa 52.600 Palestínumenn verið myrtir frá 7. október 2023 til 8. maí 2025 þar af meiri en 18.000 börn og meira en 12.000 konur ásamt 211 blaðamönnum, sjá tölfræðisíðu með nýlegri tölum.

Af ofangreindri tölfræði má áætla eftirfarandi varðandi dauðsföll frumbyggja Palestínu frá upphafi þjóðernishreinsana Ísraela og fjöldamorða þeirra á Palestínumönnum sem hófust um 1948 og nefnast Nakba eða hörmungin.

• Samtals 89.500 frá árinu 1948 til 2000.
• Samtals 11.900 frá árinu 2000 til 2023.
• Samtals 52.600 frá árinu 2023 til 2025.
• Heildarsamtala 154.000 frá árinu 1948 til 2025.

Færðu músarbendilinn yfir súluna til að sjá nákvæmar tölur fyrir hvert tímabil.

Heildartölur dauðsfalla frá 1987 til 1999

Fyrsta uppreisn (e. Intifada) Palestínumanna hófst 9. desember 1987 gegn rúmlega 20 ára grimmilegri kúgun Ísraela sem hófst með hernámi þeirra 1967 og hefur gert palestínskri þjóð nánast ómögulegt að lifa af við sífellt þrengri kost þar sem landi þeirra og öðrum auðlindum (m.a. vatni) er kerfisbundið rænt með nýjum og nýjum hertilskipunum og aukinni ágengni síonískra landræningja sem njóta verndar ísraelska hernámshersins og stjórnvalda í glæpum þeirra gegn mannkyni.

Uppreisnin stóð frá 1987 til 1993 og á þeim tíma drápu ísraelskir hermenn og landræningjar meira en 1.100 Palestínumenn, þar á meðal 250 börn. Meira en 100.000 Palestínumenn særðust, aðallega af völdum byssuskota, barsmíða og innöndunar táragass. Samkvæmt Save the children er áætlað að 50.000 til 63.000 palestínsk börn hafi þurft læknismeðferð vegna meiðsla sem þau hlutu á fyrstu tveimur árum uppreisnarinnar, þar á meðal að minnsta kosti 6.500 sem voru skotin af ísraelskum hermönnum. Um það bil 120.000 Palestínumenn voru fangelsaðir af Ísrael á þessum árum fyrstu uppreisnar frumbyggja Palestínu gegn 20 ára nýlendukúgun Ísraels.[3]

Samkvæmt ísraelsku mannréttindasamtökunum B’Tselem þá eru heildartala dauðsfalla hjá Ísraelum og Palestínumönnum samtals 1.954, frá desember 1987 til loka árs 1999. Þar af eru 419 Ísraelar (21,4%) og 1.535 (78,6%) Palestínumenn.[4]

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Færðu músarbendilinn yfir hverja sneið til að sjá nákvæmar tölur.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Heildartölur dauðsfalla frá 2000 til 2026

Önnur uppreisn (e. Intifada) Palestínumanna, nefnd Al-Aqsa, hófst 29. september 2000 og lauk í febrúar 2005 með samkomulagi sem undirritað var af Mahmoud Abbas af hálfu Palestínu og Ariel Sharon af hálfu Ísraels. Hvatinn að uppreisninni að þessu sinni var ögrandi heimsókn Ariel Sharon, leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Ísrael, og sendinefndar Likud-flokksins deginum áður, undir eftirliti þúsunda ísraelskra óeirðarlögreglumanna sem heimsóttu óboðnir Musterishæðina í Jerúsalem, sem er almennt talin þriðji helgasti staðurinn í íslam.[5]

Palestínumenn höfðu einnig tíu dögum áður haldið sinn árlega minningardag um fjöldamorðin í Sabra og Shatila flóttamannabúðunum nærri Beirút, þar sem meira en 2.000 Palestínumenn lágu í valnum eftir miskunnarlaust blóðbað sem var hluti af hernaði Ísraela í Líbanon þar sem varnarlaust fólk að langmestu leyti konur, börn og gamalmenni var myrt. Dagana 15.–17. september 1982 sat ísraelski herinn um flóttamannabúðirnar og sleppti dauðasveitum líbanskra falangista lausum inn í þær. Ariel Sharon, sem var varnarmálaráðherra Ísraels á meðan á fjöldamorðunum stóð bar persónulega ábyrgð á þeim samkvæmt niðurstöðum ísraelskrar nefndar.

Þrátt fyrir samkomulagið sem gert var 2005 þá hefur herför Ísraels gegn frumbyggjum Palestínu haldið óslitið áfram með þjóðernishreinsunum á Vesturbakkanum og reglulegubundnum sprengjuárásum á Gaza sem þeir hafa kallað „að slá grasið“ (e. mowing the grass) þar sem almennir borgarar, ekki síst börn, hafa verið drepin í þúsundavís í gegnum árin. Aðgerð Ísraels „að slá grasið“ þýðir verkefni sem þarf að framkvæma reglulega, hefur engan endi og er gert til að minna Palestínumenn á að hversu umkomulausir þeir eru gagnvart nýlendukúgun síonista og að andspyrna sé því tilgangslaus. Andspyrna frumbyggja Palestínu gegn ólöglegu hernámi Ísraels (staðfest af Alþjóðadómstólnum) er fullkomlega lagalegur réttur Palestínumanna samkvæmt alþjóðalögum.

Yfirlýst markmið leiðtoga síonista áður en þeir stofnuðu Ísraelsríki 1948 var að hrekja, með góðu eða illu, alla frumbyggja Palestínu af fósturjörð sinni til að raungera draum síonista um Stór-Ísrael fyrir aðskilnaðarríki gyðinga í allri Palestínu og einnig að hluta í nágrannalöndum (þ.e. hluta af Líbanon, hluta af Sýrlandi, hluta af Írak, hluta af Saudi-Arabíu og hluta af Egyptalandi). Síonistar hafa af þessum sökum aldrei viljað tilgreina landamæri Ísraels hvað þá að útbúa stjórnarskrá enda lá fyrir af þeirra hálfu að útþenslustefna væri nauðsynleg til að mæta markmiðum þeirra um Stór-Ísrael.

Palestínumenn á Gazaströndinni hafa búið við herkví og kúgun í stærsta opna fangelsi heims í rúm 18 ára þar sem líf þeirra er alfarið háð duttlungum síonista Ísraels hverju sinni og yfirlýstri útþenslustefnu þeirra vegna markmiða um Stór-Ísrael.

Vefsíðan If Americans Knew (IAK) hefur tekið saman heildartölur dauðsfalla bæði Ísraela og Palestínumanna frá árinu 2000 til ársins 2025 sem byggja á tölfræðigögnum frá ýmsum aðilum og byggt á sömu heimildum þá hafa tölur IAK verið uppfærðar miðað við nýjustu tölfræðigögn allt til byrjun ársins 2026 þannig að neðangreindar upplýsingar tilgreina því tímabilið frá 2000 til 2026.[6] [7] [8] [9] [10]

Samkvæmt samantektinni höfðu að minnsta kosti 2.972 (3,4%) Ísraelar og 83.679 (96,6%) Palestínumenn verið myrtir, sjá töflu og myndrit hér að neðan. Nýlegum heildartölum frá Heilbrigðisráðuneyti Palestínumanna hefur einnig verið bætt við þessa samantekt allt til byrjun ársins 2026.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Færðu músarbendilinn yfir hverja sneið til að sjá nákvæmar tölur.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Tölur dauðsfalla frá 2000 til 2009

Frá árinu 2000 til ársins 2009 höfðu að minnsta kosti 1.069 (14,4%) Ísraelar og 6.359 (85,6%) Palestínumenn verið myrtir, sjá myndrit hér að neðan.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Tölur dauðsfalla frá 2010 til 2019

Frá árinu 2000 til ársins 2009 höfðu að minnsta kosti 186 (4,9%) Ísraelar og 3.625 (95,1%) Palestínumenn verið myrtir, sjá myndrit hér að neðan.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Tölur dauðsfalla frá 2020 til 2026

Frá árinu 2020 til ársins 2026 höfðu að minnsta kosti 1.717 (2,3%) Ísraelar og 73.695 (97,7%) Palestínumenn verið myrtir, sjá myndrit hér að neðan.

Færðu músarbendilinn yfir hverja súlu til að sjá nákvæmar tölur.

Athugið:

• Það eru töluverðar vísbendingar um að fjöldi myrtra Palestínumanna sé líklega mun meiri en sýnt er að ofan. Og það eru einnig vísbendingar um að fjöldi myrtra Ísraelsmanna sé líklega minni en sýnt er að ofan. Sjá nánari upplýsingar hér að neðan.
• Opinberar- og rauntölur um dauðsföll á Gaza. Athugið að opinberar tölur tilgreina einungis afmarkað hlutfall allra dauðsfalla, þ.e. einungis bein dauðsföll sem hafa verið staðfest en ekki dauðsföll allra þeirra sem enn hvíla undir húsarústum. Að auki eru óbein dauðsföll ekki tilgreind sem koma til vegna gjöreyðingar allra samfélagslegra innviða og annarra manngerðra hörmunga af hálfu Ísraels.

Dauðsföll Palestínumanna eru líklega vanmetin

Tölurnar sem sýndar eru um dauðsföll Palestínumanna ná bæði yfir óbreytta borgara og andspyrnumenn sem drepnir voru af ísraelska hernum. Þær innihalda ekki Palestínumenn sem létust af völdum sprengiefna sem þeir settu sjálfir upp eða báru, né dauðsföll sem rekja má til aðgerða annarra vopnaðra palestínskra hópa.

Þar að auki innihalda þessar tölur ekki þann verulega fjölda Palestínumanna sem létust óbeint vegna stefnu Ísraelsmanna og hernaðaraðgerða, þar á meðal dauðsföll af völdum þess að ekki var hægt að fá læknisaðstoð vegna lokana á vegum, útgöngubanns, umsáturs eða lokunar landamærastöðva frá Gaza.

Þann 3. febrúar 2025 endurskoðaði heilbrigðisráðuneyti Gaza tímabundið opinber dauðsföll í 61.709 til að taka tillit til Palestínumanna sem var saknað og taldir vera látnir undir rústunum. Þessir horfnu einstaklingar eru ekki lengur taldir með í opinberum heildartölum, sem þýðir að núverandi tölur eru líklega vanmetnir m.a. við raunverulegan fjöldi látinna Palestínumanna.

Margir sérfræðingar og vísindamenn halda því fram að jafnvel þessar tölur séu langt undir raunverulegum fjölda dauðsfalla Palestínumanna. Í stríði Ísraels á Gaza 2023–2024, skýrslu frá júlí 2025 sem birt var í læknatímaritinu The Lancet áætlar að allt að 186,000 eða fleiri palestínskir ​​karlar, konur og börn kunna að hafa látist vegna árása Ísraels og stefnu þess sem hefur valdið hungursneyð og sjúkdómum á Gaza.

Aðrir vísindamenn hafa gert enn hærri áætlanir. Nýlegur útreikningur eftir höfundana Gideon Polya og Richard Hil, sem inniheldur dauðsföll af völdum mangerðs skorts af völdum Ísraelsmanna, kemst að þeirri niðurstöðu að heildarfjöldi dauðsfalla í Gaza gæti náð um það bil 680.000, þar sem flest fórnarlömbin eru konur og börn.

Samanlagt þýðir þessi greining að fjöldi dauðsfalla Palestínumanna sem hér er tilgreindur er næstum örugglega vanmetinn miðað við raunverulegan fjölda þeirra sem létu lífið vegna aðgerða Ísraelsmanna. Sjá nánar á þessari vefsíðu „Opinberar- og rauntölur um dauðsföll á Gaza„.

Dauðsföll Ísraelsmanna eru líklega ofmetin

Fjöldi dauðsfalla Ísraelsmanna sem hér er tilgreindur nær yfir bæði óbreytta borgara og hermenn sem voru drepnir af Palestínumönnum. Þær byggjast á tölum frá ísraelskum stjórnvöldum eða Ísraelsher. Hins vegar hafa þessar tölur sögulega innihaldið dauðsföll sem ekki voru af völdum aðgerða Palestínumanna, þar á meðal árásir Hezbollah eða Írans, atvika í eiginhagsmunaskyni, slys og sjálfsvíg.

Þó að við höfum reynt að útiloka slík tilvik eru ítarlegar upplýsingar ekki alltaf aðgengilegar opinberlega og það er mögulegt að einhver dauðsföll sem ekki voru af völdum Palestínumanna séu enn innifalin í tölum okkar.

Að auki er vitað að óákveðinn fjöldi Ísraelsmanna var drepinn 7. október 2023, annað hvort óviljandi eða af ásettu ráði, af ísraelskum hermönnum samkvæmt hernaðartilskipun sem er þekkt sem Hannibal Directive, sem leyfir notkun banvænna aðgerða ísraelska hernámshersins til að koma í veg fyrir handtöku ísraelsmanna. Þar sem ísraelsk stjórnvöld hafa ekki birt ítarlegar eða gagnsæjar skýrslur um slík atvik er ekki hægt að bera kennsl á þessi dauðsföll áreiðanlega eða útiloka þau frá opinberum heildartölum.

Þrátt fyrir tilraunir til að sía út óviðkomandi tilfelli, eru tölurnar um dauðsföll í Ísrael sem hér eru tilgreindar líklega of háar af Ísraelum sem eru drepnir af Palestínumönnum.

Heimildir:

1. The conditions of the Palestinian people via statistical figures and findings, on the 77th Annual Commemoration of the Palestine.
2. Palestine – Palestinian Central Bureau of Statistics, 77th Annual Commemoration of the Palestinian Nakba.
3. IMEU – Explainer: The First Intifada.
4. B’Tselem – Fatalities in the first Intifada. og tölfræðisíða þeirra.
5. Institute for Palestine Studies – The Second Intifada, 2000-2005, Mounting Confrontation, Shattered Aspirations.
6. If Americans knew, Israelis and Palestinians Killed in the Current Violence.
7. Palestine Ministry of Health.
8. Tech for Palestine og tölfræðisíða þeirra.
9. World Health Organization og tölfræðisíða þeirra.
10. Israeli Military
11. IMEMC.

Skýrsla OCHA Sameinuðu þjóðanna eru skráð 2.220 fórnarlömb (67% þeirra almennir borgarar) af fjöldamorðum Ísraela 2014 á Gaza. 71 Ísraelar voru myrtir á sama tímabili (9% þeirra almennir borgara).

Ofangreindar upplýsingar, í lauslegri þýðingu, eru m.a. frá vefsíðunni If Americans Knew, TechForPalestine, WHO og ofangreindum heimildum.