Nýlega samþykkt lög Ísraels um dauðarefsingu viðhalda kynþáttamisrétti gegn Palestínumönnum og jafngilda alvarlegri skerðingu á mannréttindum
Nýlega samþykkt lög Ísraels um „dauðarefsingu fyrir hryðjuverkamenn“ viðhalda kynþáttamisrétti gegn Palestínumönnum og jafngilda alvarlegri skerðingu á mannréttindum, að því er Nefnd Sameinuðu þjóðanna um afnám kynþáttamisréttis varaði við í dag og hvatti Ísrael til að fella lögin úr gildi tafarlaust.
Nefndin lýsti yfir áhyggjum sínum af því að lögin kveði á um dauða með hengingu sem sjálfgefinn refsing í málum sem varða „hryðjuverk“ fyrir ísraelskum herdómstólum. Þessir dómstólar hafa einkarétt á að dæma Palestínumenn á hernumdu palestínsku svæðunum, en ísraelskir ríkisborgarar og íbúar eru sérstaklega undanskildir beitingu þeirra.
Nefndin, sem starfar samkvæmt brýnni Viðvörunar- og aðgerðareglu sinni, sem og í kjölfar tilmæla sáttanefndarinnar um milliríkjasamskipti sem Palestínuríki lagði fram gegn Ísrael, sagði að nýju lögin væru alvarlegt áfall fyrir mannréttindi, að þau drægi úr langvarandi stöðvun Ísraels á aftökum frá 1962 og víkkuðu notkun dauðarefsingar í Ísrael og hernumdu palestínsku svæðunum, þar á meðal Vesturbakkanum og Austur-Jerúsalem.
Nefndin lýsti áhyggjum sínum af því að í Ísrael „gilda lögin aðeins um þá sem eru sakfelldir fyrir vísvitandi morð í þeim tilgangi að ,afneita tilvist Ísraelsríkis´, sem gerir þau í raun aðeins viðeigandi fyrir Palestínumenn.“
Nefndin benti enn fremur á að lögin banni mótvægi, mildun eða náðun dauðarefsingar og setji 90 daga frest fyrir aftökum eftir að endanlegur dómur er kveðinn upp.
Nefndin sagði að lögin hefðu verið samþykkt í kjölfar vaxandi ofbeldis landnema og ólöglegra morða á Palestínumönnum án refsingar um öll hernumdu palestínsku svæðin, sem og áframhaldandi, kerfisbundinna brota á réttindum Palestínumanna til réttlátrar málsmeðferðar og sanngjarnra réttarhalda. Í janúar 2026 voru 9.243 Palestínumenn í haldi Ísraels, þar á meðal 3.385 stjórnsýslufangar sem voru í haldi án dóms og laga.
Nefndin hvatti Ísrael til að fella lögin úr gildi tafarlaust og bætti við að aðildarríkið ætti að „tryggja að öllum palestínskum föngum sem eru í haldi ísraelskra hermanna eða borgaralegu varðhaldi sé tryggður réttur til jafnrar meðferðar fyrir lögum, öryggi einstaklings, verndar gegn ofbeldi eða líkamstjóni og aðgangs að réttarúrræðum.“
Þar var einnig hvatt til þess að Ísrael hætti að nota stefnur og starfshætti sem leiða til kynþáttamismununar og aðskilnaðar Palestínumanna.
Samkvæmt Alþjóðasamningi um afnám allrar kynþáttamismununar er aðildarríkjum skylt að afnema kynþáttamismunun, fordæma og útrýma starfsháttum aðskilnaðar og aðskilnaðarstefnu, tryggja jafnrétti fyrir lögum án tillits til kynþáttar, litarháttar, uppruna eða þjóðernisuppruna og tryggja virka vernd og úrræði gegn kynþáttamismunun. Ísrael fullgilti samninginn árið 1979.
Nefndin hvatti enn fremur öll aðildarríki til að „gera skyldur sínar samkvæmt samningnum og tryggja að fjármunir þeirra séu ekki notaðir til að framfylgja eða styðja mismununarstefnu og -starfsháttum gegn Palestínumönnum sem búa á hernumdu palestínsku svæðunum“, í samræmi við tilmæli sáttanefndarinnar og ráðgefandi áliti Alþjóðadómstólsins.
Yfirlýsingin
Fréttatilkynning Sameinuðu þjóðanna, í lauslegri þýðingu, um áskorun Nefndar SÞ um afnám kynþáttamisréttis til Ísraels um að fella niður nýlega samþykkt lög um dauðarefsingu sem ekki síst byggja á kynþáttamisrétti þar sem lögin beinast eingöngu að Palestínumönnum, sjá krækju hér að neðan í heimildir.