Í ráðgefandi áliti Alþjóðadómstólsins þann 9. júlí 2004 kemur fram að Ísrael verður tafarlaust að stöðva byggingu aðskilnaðarmúrs á hernumdu svæði Vesturbakkans, rífa niður þá hluta hans sem þar hafa verið byggðir og bæta fyrir tjónið sem bygging hans hefur valdið Palestínumönnum.
Bygging aðskilnaðarmúrsins er ólögleg og hann ber að fjarlægja ásamt því að bæta þann skaða sem hann hefur valdið Palestínumönnum.
Alþjóðadómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að bygging aðskilnaðarmúrsins af hálfu ísraelska hersins innan Vesturbakkans, þar á meðal í og við Austur-Jerúsalem, brjóti gegn alþjóðlegum mannréttinda- og mannúðarlögum. Einnig að Ísrael er skylt samkvæmt sömu lögum að virða sjálfsákvörðunarrétt Palestínumanna og aðgengi þeirra að helgum stöðum sem hernumin voru 1967.
Alþjóðadómstóllinn undirstrikaði einnig skyldur allra aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna að viðurkenna ekki aðskilnaðarmúrinn og að veita hvorki stuðning né aðstoð sem viðhaldi tilvist hans og tryggja að Ísrael fari að alþjóðalögum.
Einnig leggur Alþjóðadómstóllinn til að Allsherjarþing SÞ og Öryggisráð SÞ íhugi aðrar aðgerðir til að koma í veg fyrir byggingu aðskilnaðarmúrsins og taki mið af ráðgefandi áliti dómstólsins.
Framkvæmdirnar við byggingu aðskilnaðarmúrsins hafa eyðilagt ræktarlönd og lífsviðurværi tugþúsunda Palestínumanna í þágu ólöglegra ísraelskra landnemabyggða.
Þar sem aðskilnaðarmúrinn hefur verið reistur býr palestínska þjóðin við stöðugt umsátur í bæjum og þorpum sem umkringd hafa verið með girðingum, veggjum, gaddavír, hliðum og eftirlitsstöðvum. Bændur eru aðskildir frá ræktunarlandi sínu og vatnsveitu ásamt því að samfélög palestínsku þjóðarinnar eru einangruð hvert frá öðru og frá skólum, heilbrigðisstofnunum og annarri lífsnauðsynlegri þjónustu.
Um þetta hafa m.a. mannréttindasamtökin Amnesty International ályktað og ítrekað við alþjóðasamfélagið að grípa til aðgerða til að tryggja að alþjóðleg mannúðar- og mannréttindalög séu virt í Ísrael og á hernumdu svæðum Palestínu.
Eftirfandi eru nokkur af úrskurðaratriðum Alþjóðadómstólsins varðandi aðskilnaðarmúrinn:
- Þar sem dómstóllinn hefur komist að þeirri niðurstöðu að bygging múrsins á hernumdu palestínsku svæðunum, þar á meðal í og við Austur-Jerúsalem, og tengd stjórnsvæði, stríði gegn ýmsum alþjóðlegum skuldbindingum Ísraels, þar af leiðandi er ábyrgð ríkisins bundin samkvæmt alþjóðalögum.
- Dómstóllinn mun nú skoða lagalegar afleiðingar sem leiða af brotum Ísraels á alþjóðalögum með því að greina á milli þeirra sem leiða til Ísraels annars vegar og þeirra sem leiða til annarra ríkja og, eftir því sem við á, Sameinuðu þjóðanna hins vegar. Dómstóllinn mun byrja á því að skoða lagalegar afleiðingar þessara brota fyrir Ísrael.
- Dómstóllinn bendir á að Ísrael sé fyrst og fremst skylt að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar sem það hefur brotið gegn með byggingu múrsins á hernumdu palestínsku svæðunum (sjá 114.-137. mgr. hér að ofan). Þar af leiðandi er Ísrael skylt að uppfylla skyldu sína til að virða sjálfsákvörðunarrétt palestínsku þjóðarinnar og skyldur sínar samkvæmt alþjóðlegum mannúðarlögum og alþjóðlegum mannréttindalögum. Ennfremur verður það að tryggja frjálsan aðgang að helgu stöðunum sem komu undir stjórn þess eftir stríðið 1967 (sjá 129. mgr. hér að ofan).
- Dómstóllinn bendir á að Ísrael er einnig skylt til að binda enda á brot á alþjóðlegum skuldbindingum sínum sem leiða af byggingu múrsins á hernumdu palestínsku svæðunum. Skylda ríkis sem ber ábyrgð á alþjóðlega ranglátum athöfnum er að binda enda á slíka athafnir og er vel staðfest í almennum alþjóðalögum og dómstóllinn hefur nokkrum sinnum staðfest tilvist þeirrar skyldu. …..
- Ísrael ber því skyldu að hætta þegar í stað framkvæmdum við múrinn sem það er að reisa á hernumdu palestínsku svæðunum, þar á meðal í og í kringum Austur-Jerúsalem. …..
- Þar að auki, þar sem bygging múrsins á hernumdu palestínsku svæðunum hefur, inter alia, meðal annars falið í sér upptöku og eyðileggingu heimila, fyrirtækja og landbúnaðarbústaða, telur dómstóllinn enn fremur að Ísrael beri skyldu til að bæta fyrir tjón sem öllum viðkomandi einstaklingum eða lögaðilum hafa orðið fyrir.
- Ísrael er því skylt að skila landi, ávaxtargörðum, ólífulundum og öðrum fasteignum sem haldlagðar hafa verið frá einstaklingum eða lögaðilum í þeim tilgangi að byggja múrinn á hernumdu palestínsku svæðunum. …..
- Dómstóllinn mun nú fjalla um lagalegar afleiðingar alþjóðlegra rangfærslna sem leiða af byggingu Ísraels á múrnum gagnvart öðrum ríkjum.
- Dómstóllinn myndi taka fram að skuldbindingarnar sem Ísrael hefur brotið fela í sér ákveðnar skuldbindingar erga omnes. Eins og dómstóllinn benti á í Barcelona Traction málinu, eru slíkar skuldbindingar í eðli sínu „áhyggjuefni allra ríkja“ og „í ljósi mikilvægis réttindanna sem um ræðir, verður að telja að öll ríki hafi lögmæta hagsmuni af verndun þeirra“. …..
- Hvað varðar hið fyrra hefur dómstóllinn þegar tekið fram (88. mgr. hér að ofan) að í málinu í Austur-Tímor lýsti hann því sem „óaðfinnanlegri“ fullyrðingu um að „réttur þjóða til sjálfsákvörðunar, eins og hann þróaðist frá sáttmálanum og frá framkvæmd Sameinuðu þjóðanna, hafi erga omnes eðli“. …..
- Hvað varðar alþjóðlegan mannúðarrétt minnir dómstóllinn á að í ráðgefandi áliti sínu um lögmæti ógnunar eða notkunar kjarnorkuvopna sagði að „fjölmargar reglur mannúðarréttar sem eiga við í vopnuðum átökum eru svo grundvallaratriði fyrir virðingu fyrir manneskjunni og „grunnatriði mannúðarsjónarmiða“ … að öll ríki „verða að virða þær, hvort sem þau hafa fullgilt samningana sem innihalda þá eða ekki, vegna þess að þær eru óbrjótanlegar meginreglur alþjóðlegs hefðbundins réttar.“ …..
- Dómstóllinn vill einnig leggja áherslu á að 1. grein fjórða Genfarsamningsins, sem er sameiginlegt ákvæði allra fjögurra Genfarsamninganna, kveður á um að „Samningsaðilar skuldbinda sig til að virða þennan samning og tryggja virðingu fyrir honum við allar aðstæður.“ ……
- Í ljósi eðlis og mikilvægis réttinda og skyldna sem um ræðir telur dómstóllinn að öll ríki séu skyldug til að viðurkenna ekki þá ólöglegu stöðu sem bygging múrsins á hernumdu palestínsku svæðunum hefur leitt til, þar á meðal í og við Austur-Jerúsalem. Þau eru einnig skyldug til að veita ekki aðstoð eða aðstoða við að viðhalda þeirri stöðu sem slík bygging hefur skapað. Það er einnig skylda allra ríkja, jafnframt því að virða sáttmála Sameinuðu þjóðanna og alþjóðalög, að sjá til þess að öllum hindrunum sem af byggingu múrsins leiðir á palestínsku þjóðina gagnvart sjálfsákvörðunarrétti þeirra verði að leysa upp. Þar að auki eru öll ríki sem eru aðilar að Genfarsáttmálanum um vernd óbreyttra borgara á stríðstímum frá 12. ágúst 1949 skyldug, jafnframt því að virða sáttmála Sameinuðu þjóðanna og alþjóðalög, til að tryggja að Ísrael fari að alþjóðlegum mannúðarlögum eins og þeim er lýst í þeim samningi.
- Að lokum er dómstóllinn þeirrar skoðunar að Sameinuðu þjóðirnar, og sérstaklega allsherjarþingið og öryggisráðið, ættu að íhuga hvaða frekari aðgerða sé þörf til að binda enda á ólöglega stöðuna sem stafar af byggingu múrsins og tilheyrandi fyrirkomulagi, með tilliti til þessa ráðgefandi álits.
- Dómstóllinn, sem hefur áhuga á að styðja markmið og meginreglur sem fram koma í sáttmála Sameinuðu þjóðanna, einkum varðveislu alþjóðafriðs og öryggis og friðsamlegrar lausnar deilumála, vill leggja áherslu á brýna nauðsyn þess að Sameinuðu þjóðirnar tvöfaldi viðleitni sína til að ljúka átökum Ísraelsmanna og Palestínumanna, sem enn eru ógn við alþjóðafrið og öryggi, skjótt og koma þannig á réttlátum og varanlegum friði á svæðinu.
- Dómstóllinn hefur komist að þeirri niðurstöðu að bygging múrsins af hálfu Ísraels á hernumdu palestínsku svæðunum sé í andstöðu við alþjóðalög og hefur lýst þeim lagalegu afleiðingum sem draga má af þessu ólögmæti. Dómstóllinn telur sig skylt að bæta við að þessi bygging verði sett í almennara samhengi. Frá árinu 1947, árinu þegar ályktun allsherjarþingsins 181 (II) var samþykkt og umboðið fyrir Palestínu var fellt úr gildi, hefur átt sér stað röð vopnaðra átaka, handahófskenndra ofbeldisverka og kúgunaraðgerða á fyrrum umboðssvæðinu. Dómstóllinn leggur áherslu á að bæði Ísrael og Palestínu er skylt að fylgja stranglega reglum alþjóðlegra mannúðarlaga, en eitt af meginmarkmiðum þeirra er að vernda líf almennings. Ólöglegar aðgerðir og einhliða ákvarðanir hafa verið teknar af báðum hliðum, en að mati dómstólsins eru þetta hörmulega atburðir. Aðeins er hægt að binda enda á ástandið með því að framfylgja í góðri trú öllum viðeigandi ályktunum Öryggisráðsins, einkum ályktunum 242 (1967) og 338 (1973). …..
Úrdráttur, í lauslegri þýðingu, á niðurstöðum Alþjóðadómstólsins.