Sérfræðingar Sameinuðu þjóðanna* sögðu í dag að Evrópusambandið (ESB) verði að fresta samstarfssamningi ESB og Ísraels tafarlaust, sem hefur veitt Ísrael forgangsaðgang að evrópskum markaði frá árinu 2000, þrátt fyrir vel skjalfest mannréttindabrot sem hafa stigmagnast í grimmdarverk, þar á meðal þjóðarmorð.
„ESB getur ekki með trúverðugum hætti fullyrt að það standi fyrir mannréttindum og styðji jafnframt fríðindaviðskipti við ríki hvers framferði er talið af fjölmörgum alþjóðastofnunum jafngilda þjóðarmorði, glæpum gegn mannkyni og stríðsglæpum,“
„Evrópa stendur frammi fyrir skýrri siðferðisprófraun þegar utanríkisráðherrar hennar hittast í Lúxemborg á morgun, 21. apríl, til að fjalla um hvort fresta þurfi þessum samningi, að hluta eða í heild,“ sögðu sérfræðingarnir. „Þessi fundur fer fram í kjölfar vaxandi kröfu almennings innan Evrópu um ábyrgð.“
„Evrópska borgarafrumkvæðið, sem kallar eftir fullri frestun samningsins í ljósi mannréttindabrota Ísraels, hefur safnað yfir einni milljón undirskrifta hingað til,“ sögðu þau.
„ESB getur ekki með trúverðugum hætti fullyrt að það standi fyrir mannréttindum og styðji jafnframt fríðindaviðskipti við ríki hvers framferði er talið af fjölmörgum alþjóðastofnunum jafngilda þjóðarmorði, glæpum gegn mannkyni og stríðsglæpum,“ sögðu þeir. „Sem stærsti viðskiptafélagi Ísraels veitir ESB ísraelskum vörum fríðindaaðgang að evrópskum mörkuðum samkvæmt samningnum, þar á meðal tollfrjálsum innflutningi á helstu landbúnaðarafurðum,“ sögðu sérfræðingarnir.
Sérfræðingarnir minntu á að samkvæmt 2. grein samningsins væri virðing fyrir mannréttindum og lýðræðislegum meginreglum „nauðsynlegur þáttur“ og sögðu að alvarleg og viðvarandi brot Ísraels á alþjóðlegum mannréttindalögum og alþjóðlegum mannúðarlögum hefðu fyrir löngu átt að vera lagaleg ástæða til að fresta samningnum.
Þeir minntust á úrskurði Alþjóðadómstólsins um bráðabirgðaráðstafanir, sem komst að þeirri niðurstöðu að líkleg hætta væri á þjóðarmorði í Gaza og gaf út bindandi fyrirmæli sem kváðu á um að Ísrael skyldi tryggja að mannúðaraðstoð yrði veitt og koma í veg fyrir óbætanlegt tjón á Palestínumönnum. Sérfræðingarnir tóku fram að þessi fyrirmæli hefðu ítrekað verið hunsuð.
„Í tvö og hálft ár hefur ESB orðið vitni að vaxandi grimmdarverkum gegn Palestínumönnum án þess að gripið sé til neinna raunhæfra aðgerða til að halda uppi alþjóðalögum,“ sögðu sérfræðingarnir.
Þeir minntust einnig á ráðgefandi álit dómstólsins frá júlí 2024, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að hernám Ísraels á palestínsku landsvæði væri ólöglegt og bryti gegn grundvallarrétti til sjálfsákvörðunarréttar, mannúðarlögum og mannréttindalögum. Dómstóllinn staðfesti að öll ríki, þar á meðal aðildarríki ESB, beri skyldu til að tryggja virðingu fyrir alþjóðlegum mannúðarlögum samkvæmt fjórða Genfarsáttmálanum og forðast viðskipti eða efnahagsleg samskipti sem gætu stuðlað að því að viðhalda ólöglegu ástandi.
Sérfræðingarnir bentu á handtökuskipanir sem Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn gaf út gegn forsætisráðherranum Benjamin Netanyahu og fyrrverandi varnarmálaráðherranum Yoav Gallant fyrir stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyni. Brot Ísraelsmanna á alþjóðalögum hefur einnig ítrekað verið bent á af mannréttindastofnunum Sameinuðu þjóðanna, Rannsóknarnefnd, Sérstökum Verklagsreglum, Mannréttindaráðinu og borgaralegu samfélagi.
„Í tvö og hálft ár hefur ESB orðið vitni að vaxandi grimmdarverkum gegn Palestínumönnum án þess að gripið sé til neinna raunhæfra aðgerða til að halda uppi alþjóðalögum,“ sögðu sérfræðingarnir.
Þeir minntust á fjölmargar greiningar Sameinuðu þjóðanna og eigin niðurstöður sem skjalfestu þjóðarmorð, útbreiddar pyntingar, kynferðisofbeldi, handahófskenndar handtökur, nauðungarhvörf og nauðungarflutninga, ásamt kerfisbundinni eyðileggingu húsnæðis á Gaza, sem lýst er sem „heimilismorði“, algjörri eyðileggingu menntakerfisins, „menntamorð“, hungursneyð, þar á meðal hindrun á aðgangi að mannúðaraðstoð, þar á meðal fullnægjandi hreinu drykkjarvatni, alvarlegri eyðileggingu vistkerfa og umhverfisáhrifa, skaða á bændum, hirðingjum og landi þeirra, markvissa eyðileggingu heilbrigðiskerfisins á Gaza og áframhaldandi þjóðernishreinsunum og innlimun á Vesturbakkanum.
„Þessi mynstur endurspegla kerfisbundin brot á nánast öllum mannréttindum og frelsi sem er kerfisbundinn þáttur í stjórn Ísraels,“ sögðu sérfræðingarnir. „Refsileysi er nánast algjört, á sama tíma hafa fórnarlömb grimmdarverkanna stöðugt verið afmennskuð.“
Þeir fordæmdu einnig nýleg lög Ísraels um dauðarefsingu, sem koma á fót mismununarkerfi dauðarefsingar sem brýtur gegn alþjóðalögum og er alvarleg aukning á kúgun Palestínumanna. Ísrael hefur kerfisbundið misnotað mörg önnur lög gegn hryðjuverkum gagnvart Palestínumönnum.
„Sem aðilar að þjóðarmorðssamningnum og Genfarsáttmálunum er öllum aðildarríkjum ESB skylt að grípa til allra eðlilegra ráðstafana til að koma í veg fyrir þjóðarmorð og tryggja virðingu fyrir mannúðarlögum. Áframhaldandi viðskiptasambönd sem stuðla að eða viðhalda ólögmætum aðstæðum eru ósamrýmanleg þessari skyldu,“ sögðu þeir og bentu á að ESB hefði áður ekki gripið til marktækra aðgerða.
„Í ljósi alvarleika og umfangs mannréttindabrotanna sem skjalfest eru, er algjör stöðvun ekki spurning um pólitískt mat heldur lagaleg skylda sem hvílir á Evrópusambandinu og er lágmarksráðstöfun sem þarf til að samræma aðgerðir þess við skuldbindingar sínar samkvæmt alþjóðalögum,“ sögðu sérfræðingarnir.
*Sérfræðingarnir:
- Francesca Albanese, Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territory occupied since 1967
- Farida Shaheed, Special Rapporteur on the right to education
- Tlaleng Mofokeng, Special Rapporteur on the right of everyone to the enjoyment of the highest attainable standard of physical and mental health
- Ben Saul, Special Rapporteur on the promotion and protection of human rights and fundamental freedoms while countering terrorism
- Gabriella Citroni (Chairperson), Grażyna Baranowska (Vice-Chairperson), Aua Balde, Ana Lorena Delgadillo Perez, Mohammed Al-Obaidi, Working Group on Enforced or Involuntary Disappearances
- Olivier De Schutter, Special Rapporteur on extreme poverty and human rights | OHCHR
- Paula Gaviria Betancur, Special Rapporteur on the human rights of internally displaced persons
- George Katrougalos, Independent expert on the promotion of a democratic and equitable international order
- Alexandra Xanthaki, Special Rapporteur in the field of cultural rights
- Balakrishnan Rajagopal, Special Rapporteur on adequate housing as a component of the right to an adequate standard of living, and on the right to non-discrimination in this context
- Ashwini K.P., Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance
- Nicolas Levrat, Special Rapporteur on minority issues
- Astrid Puentes Riaño, Special Rapporteur on the human right to a clean, healthy and sustainable environment
- Pedro Arrojo-Agudo, Special Rapporteur on the human rights to safe drinking water and sanitation
- Surya Deva, Special Rapporteur on the right to development
- Michael Fakhri, Special Rapporteur on the right to food
- Heba Hagrass, Special Rapporteur on the rights of persons with disabilities
- Carlos Arturo Duarte Torres, Working Group on the rights of peasants and other people working in rural areas
- Siobhán Mullally, Special Rapporteur on trafficking in persons, especially women and children
- Elisa Morgera, Special Rapporteur on climate change
Sérstakir skýrslugjafar/óháðir sérfræðingar/vinnuhópar eru óháðir sérfræðingar í mannréttindum sem Mannréttindaráð Sameinuðu þjóðanna skipar. Saman eru þessir sérfræðingar kallaðir Sérstakar málsmeðferðir Mannréttindaráðsins. Sérfræðingar í sérstakri málsmeðferð starfa sjálfboðaliðastarf; þeir eru ekki starfsmenn Sameinuðu þjóðanna og fá ekki laun fyrir störf sín. Þótt mannréttindaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna starfi sem skrifstofa fyrir sérstakar málsmeðferðir, starfa sérfræðingarnir sem einstaklingar og eru óháðir stjórnvöldum eða samtökum, þar á meðal OHCHR og Sameinuðu þjóðunum. Öll sjónarmið eða álit sem fram koma eru eingöngu höfundar og endurspegla ekki endilega skoðanir Sameinuðu þjóðanna eða OHCHR.
Athugasemdir og tilmæli frá mannréttindakerfum Sameinuðu þjóðanna, þar á meðal sérstökum málsmeðferðum, samningsstofnunum og Alþjóðlegri reglubundinni endurskoðun, er að finna á Universal Human Rights Index https://uhri.ohchr.org/en/
Ofangreindur texti, í lauslegri þýðingu, er fréttatilkynning frá Mannréttindaskrifstofu SÞ.
Tvískinnungur Evrópusambandsins sem í orði segist styðja Palestínumenn en sem í verki styður að fullu við stríðsglæpi og þjóðarmorð Ísraels með því að viðhalda viðskiptum við ríkið sem fremur refsilaust glæpi gegn mannkyni
Nýjar sannanir fyrir því að ísraelsk hagsmunasamtök skrifi handrit ESB
Kaja Kallas, utanríkismálastjóri Evrópusambandsins, bar fram kokteil af óheiðarleika og farsa í þessari viku.
„Evrópa er mesti stuðningsmaður palestínsku þjóðarinnar,“ sagði hún á mánudag.
Daginn eftir sýndu ríkisstjórnir ESB hversu mikill stuðningur þeirra er með því að neita enn og aftur að draga Ísrael til ábyrgðar fyrir þjóðarmorðsofbeldi sitt gegn palestínsku þjóðinni.
Ein milljón ESB-borgarar hafa skrifað undir ákall um að afturkalla viðskiptafríðindi frá Ísrael. Í stað þess að stíga þetta grundvallarskref hafa ríkisstjórnir ESB lagt á frekari viðskiptaþvinganir á Íran, sem er skotmark árásar Ísraels og Bandaríkjanna.
Diplómatar sem starfa undir Kallas geta vissulega ekki verið taldir stærstu stuðningsmenn palestínsku þjóðarinnar.
Skjal sem ég fékk í gegnum beiðni um upplýsingaskyldu sýnir að meira en tveimur árum eftir að þjóðarmorðið á Gaza hófst eru ísraelsk hagsmunasamtök enn að skrifa handritið sem lykilembættismenn í Brussel fylgja.
Hélène Le Gal, yfirmaður Mið-Austurlandadeildar innan sendiráðs ESB, virðist sérstaklega tilbúin að láta skrifa handritið fyrir sig.
Ofangreindur texti, í lauslegri þýðingu, er úrdráttur fréttaumfjöllunar The Electronic Intifada um tvískinnung Evrópusambandsins sem í verki i styður að fullu við stríðsglæpi og þjóðarmorð Ísraels í Palestínu en segist á sama tíma styðja Palestínumenn, sjá alla fréttina hér að neðan.