Hvað er rangt við skilgreiningu IHRA á gyðingahatri?
Fræðigrein þeirra Jan Deckers og Jonathan Coulter um skilgreiningu IHRA um gyðingahatur sem birt var 11. maí 2022.
Ágrip
Alþjóðasamtökin um minningu Helfararinnar (IHRA) þróuðu „vinnuskilgreiningu á gyðingahatri“ árið 2016. Þótt skilgreiningin hafi fengið mikla athygli fjölmiðla þekkjum við ekki til neinnar ítarlegrar heimspekilegrar greiningar á henni. Þessi fræðigrein greinir þessa skilgreiningu. Við komumst að þeirri niðurstöðu að hafna ætti skilgreiningunni og dæmum sem hún tilgreinir. Brýn ástæða þess að framkvæma slíka greiningu stafar af því að stuðningsmenn Ísraels geta og hafa virkjað IHRA-skjalið í pólitískum tilgangi sem ekki tengist baráttunni gegn gyðingahatri, heldur einkum til að fordæma og þagga niður í gagnrýnendum Ísraelsstjórnar. Þetta veldur útbreiddri sjálfsritskoðun, hefur neikvæð áhrif á tjáningarfrelsi og hindrar aðgerðir gegn óréttlátri meðferð Palestínumanna.
Við nefnum einnig innri vandamál í því hvernig skilgreiningin vísar til gagnrýni á Ísrael svipaða „og því sem beinist gegn hvaða öðru landi sem er“, óljóst orðalag um „vald Gyðinga sem sameiginlegs hóps“, skort á skýrleika varðandi „sjálfsákvörðunarrétt“ Gyðinga og afneitun þeirra á augljósum kynþáttafordómum. Við íhugum aðrar skilgreiningar og kjósum frekar skilgreiningu eins og í Oxford English Dictionary (OED), „fjandskapur gegn eða fordómar gegn Gyðingum“, að viðbættu orðunum „sem Gyðingar“. Við viðurkennum að Jerúsalemyfirlýsingin (Jerusalem Declaration on Antisemitism, JDA) um gyðingahatur getur gegnt gagnlegu hlutverki við að lýsa göllum skilgreiningar IHRA. Hins vegar mælum við ekki með því að kynna hana sem megin alþjóðlega skilgreiningu. Reyndar efumst við um skilvirkni þess að nota flóknar nýjar skilgreiningar til að berjast gegn kynþáttafordómum gegn Gyðingum eða öðrum hópum, og mælum í staðinn með því að berjast gegn þeim með sameiginlegum aðgerðum þvert á samfélag.
Niðurstaða
Í fjögurra lína skilgreiningu IHRA á gyðingahatri segir réttilega að hatur gagnvart Gyðingum geti verið gyðingahatur en hún er orðuð óljóst og ófullnægjandi á þann hátt að það opnar dyrnar að tilefnislausum ásökunum um gyðingahatur og leyfir öðrum dæmum að vera óumdeild. Helstu vandamálin liggja þó í dæmunum sem hún gefur um það sem hún telur „geta þjónað sem dæmi“ um gyðingahatur. Sjö af ellefu dæmum vísa sérstaklega til Ísraelsríkis.
IHRA viðurkennir að hegðun sem passar við sum af þeim dæmum sem það telur upp þarf ekki endilega að vera gyðingahatur. Hins vegar nota margir stuðningsmenn Ísraelsmanna þau í reynd sem ótvíræð dæmi um gyðingahatur, í því skyni að stemma stigu við þeim sem gagnrýna framkomu Ísraelsstjórnar. Sumir þættir skilgreiningarinnar eru sérstaklega vandkvæðir. Það er ekki ljóst hvers vegna gagnrýni á Ísrael, sem er ólík „þeim sem beinist gegn öðru landi“, getur „talist gyðingahatur“. Óljóst orðalag um „vald Gyðinga sem sameiginlegs hóps“ hvetur stuðningsmenn Ísraelsmanna til að ráðast á og gera lítið úr þeim sem myndu ræða um vald sem þeir sjálfir beita. „Sjálfsákvörðunarréttur Gyðinga“ er hulinn af skorti á skýrleika varðandi það landsvæði sem Ísrael er fullyrt að hafi sjálfsákvörðunarrétt yfir. Sú staðhæfing að „tilvist Ísraelsríkis sé rasistastarfsemi“ er ekki endilega gyðingahatur; reyndar, miðað við núverandi stjórnarskrár-, stefnu- og stofnanalega ramma þess, og hvernig því er beitt í reynd, er raunverulegt ríki Ísraels rasískt.
Í stað þess að vera tæki til að efla umburðarlyndi höfum við haldið því fram að IHRA-skjalið megi misnota í pólitískum tilgangi sem tengist ekki baráttunni gegn gyðingahatri, einkum til að fordæma og þagga niður í gagnrýnendum á meðferð ísraelskra stjórnvalda á frumbyggjum Palestínumanna, og við höfum sýnt fram á að margir stuðningsmenn Ísraels hafa verið að gera einmitt þetta. Gagnrýnin samþykki þessa skjals hefur ekki aðeins áhrif á líf Palestínumanna heldur einnig á réttinn til tjáningarfrelsis annars staðar. Það er hætta á að ábyrgðin á að sanna að hann eða hún sé ekki gyðingahatursfullur og skapar jarðsprengjusvæði fyrir fólk sem vill tjá sig um Ísrael, hvetur til sjálfsritskoðunar og aflýsingar opinberra viðburða sem gætu gagnrýnt Ísrael.
Skilgreiningin hefur þegar verið víða tekin upp í menntastofnunum í Bretlandi og annars staðar og ógnar alvarlega akademísku frelsi í málum sem varða Ísrael. Í ljósi þessa mælum við með að stofnanir standist þrýsting til að samþykkja eða afturkalla skilgreininguna og dæmi sem henni tengjast, og fylgi vel skjalfestu fordæmi akademískra stjórna háskólans (2020) við Háskólann í London.
Við efumst um skilvirkni þess að búa til skilgreiningar sem leið til að berjast gegn kynþáttafordómum gegn Gyðingum eða öðrum hópum og teljum að þessi aðferð sniðgangi nauðsynlegt starf við að þróa sameiginlegar aðgerðir þvert á samfélög. Þar sem þörf er á alþjóðlegri skilgreiningu mælum við með því að nota eina eins og OED, sem er kostur hvað varðar einfaldleika sinn og til að hjálpa til við að ná jafnrétti meðal hópa sem verða fyrir kynþáttafordómum og mismunun. Við teljum að JDA (Jerusalem Declaration on Antisemitism) geti reynst gagnlegt sem fræðslutæki, sérstaklega til að varpa ljósi á galla IHRA-skilgreiningarinnar, en við höfum haldið því fram að það séu góðar ástæður til að mæla ekki með henni sem megin alþjóðlega skilgreiningu.
Ofangreindur texti er úrdráttur úr fræðigrein í lauslegri þýðingu um skilgreiningu IHRA á gyðingahatri, sjá alla fræðigreinina hér að neðan.
