Ályktanir, samningar og söguleg skjöl

Friðarsamningar PLO og Ísraels

Árið 1991 settust Yasser Arafat fyrir hönd frelsissamtaka Palestínu PLO og Yitchak Rabin forsætisráðherra Ísraels að samningaborðinu, eftir linnulaus átök á hernumdu svæðunum. Það markaði upphaf Óslóarferlisins, friðarferlis sem miðaði að því að ná friðarsamningi sem byggðist á ályktun Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna 242 og 338.

Óslóarferlið hófst eftir leynilegar samningaviðræður í Ósló í Noregi, sem leiddu til þess að PLO viðurkenndi Ísrael og Ísrael viðurkenndi PLO sem fulltrúa palestínsku þjóðarinnar og sem samstarfsaðila í tvíhliða samningaviðræðum. Óslóarsamkomulagið er tvö bráðabirgðasamkomulag milli Ísraels og Frelsishreyfingarinnar Palestínu (PLO): Óslóarsamkomulagið I, sem undirritað var í Washington, D.C., árið 1993 og Óslóarsamkomulagið II, sem undirritað var í Taba í Egyptalandi, árið 1995.

Óslóarsamkomulag I var undirritað árið 1993 og þá flutti forysta PLO sig yfir á Gaza-svæðið en hafði áður haft búsetu í Túnis fram að því. Gaza varð að miklu leyti sjálfstjórnarsvæði PLO og síðan tóku þau yfir stjórnsýslu í nokkrum bæjum á Vesturbakkanum. Yitchak Rabín var hins vegar myrtur af ísraela úr röðum ofsatrúarmanna skömmu eftir undirritun samninganna.

Í kosningunum sem á eftir fylgdu varð sigurvegari kosninganna Benyamin Netanyahu, leiðtogi hins hægrisinnaða Likud-bandalags. Markmið Likud-bandalagsins hefur m.a. verið að stefna að Stór-Ísrael sem innifelur alla Palestínu og hluta af Líbanon, Sýrlandi, Jórdaníu og Egyptalandi og því hóf hann tafarlaust að grafa undan þeim árangri sem hafði náðst í undangengum samningum. Þetta gerði hann með því að stuðla að auknum straumi landræningja inn á Vesturbakkann, herða sífellt þær kröfur sem gerðar voru til sjálfstjórnar Palestínumanna og um leið að skapa sundrungu meðal ólíkra hópa Palestínumanna með því að fjármagna m.a. Hamas samtökin til að grafa undan palestínsku heimstjórninni PNA.

Vilji forustumanna Ísraels að standa við gerða friðarsamninga við PLO eða palestínsku þjóðina var í reynd aldrei raunverulegur enda ósamrýmanlegar markmiðum og stefnu forvígismanna síonista, m.a. Likud-bandalagsins og fyrirrennara þess, sjá eftirfarandi stefnuyfirlýsingu Likud.

The right of the Jewish people to the land of Israel is eternal and indisputable… therefore, Judea and Samaria will not be handed to any foreign administration; between the Sea and the Jordan there will only be Israeli sovereignty. — Likud Party Platform, 1977

Hér er hægt nálgast allt UNISPAL safnið með skjölum sem varða Ísrael og Palestínu.

Samningar	Dagsetning	Stutt lýsing á innihaldi samnings
Oslóarsamkomulag I	13.9.1993	Fyrsta samkomulagið í Oslóar-friðarferlinu sem formlega var kallað „Yfirlýsing um meginreglur um bráðabirgðasjálfstjórnarfyrirkomulag“ og undirritað var í Washington D.C þar sem Rabin forsætisráðherra og Arafat formaður tókust í hendur.
Gaza – Jericho samkomulagið	4.5.1994	Skref númer tvö í Oslóar friðarferlinu sem kvað á um brotthvarf Ísraelshers frá Gaza svæðinu og bænum Jeríkó á Vesturbakkanum.
Oslóarsamkomulag II	28.9.1995	Annað samkomulagið er byggt á grunni Óslóarsamkomulagsins I og nefnt „Bráðabirgðasamkomulagið um Vesturbakkann og Gazaströndina“ og var lykilsamkomulag í friðarferlinu milli Ísraelsmanna og Palestínumanna.
Wye River yfirlýsingin	23.10.1998	Samið um brotthvarf Ísraelshers frá fleiri bæjum og svæðum Paletínumanna á Vesturbakkanum. Viðauki við bráðabirgðasamkomulagið Osló II og fyrri samkomulög.
Sharm El-Shekh yfirlýsingin	4.9.1999	Samið um brotthvarf Ísraelshers frá hluta Hebron borgar á Vesturbakkanum. Viðauki við bráðabirgðasamkomulagið Osló II og fyrri samkomulög.